Muğla, turizm ve havacılık sektörünün yoğun olduğu bir il olarak mevsimlik (sezonluk) çalışma modelinin en sık görüldüğü yerdir. Otellerde, restoranlarda ve havalimanı yer hizmetlerinde çalışan binlerce personel her sezon sonu "askıya alma" veya "girdi-çıktı" işlemleriyle karşı karşıya kalır. Çoğu işveren, "Sen zaten 6 aylık çalışansın, 1 yılı doldurmadın, tazminat alamazsın" diyerek işçiyi yanıltmaktadır. Yargıtay'ın bu konudaki kararları işçi lehine çok nettir.
1. Sezonluk Sürelerin Birleştirilmesi (Toplama Kuralı)
İş Kanunu’na göre kıdem tazminatı için 1 tam yıl çalışma şartı vardır. Ancak mevsimlik işlerde işçi, sezon bitince çıkarılır, yeni sezon açılınca tekrar alınır. Yargıtay bu durumu bir bütün olarak kabul eder.
Örnek Senaryo:
Bir otelde 2024 yazında 6 ay, 2025 yazında ise 7 ay çalıştınız. Toplam çalışmanız 13 aydır. Yeni sezonda (2026) işveren sizi çağırmazsa, toplam 13 aylık kıdeminiz üzerinden tazminat almaya hak kazanırsınız. Sadece 1 yılın dolması yeterlidir; bu sürenin tek bir sezonda geçmesi şart değildir.
2. Yeni Sezonda İşe Çağrılmama: Haksız Fesih
Mevsimlik işçinin tazminat hakkı genellikle yeni sezon başlangıcında doğar. Eğer işveren yeni sezonda sizi işe davet etmezse veya yerinize başkasını başlatırsa, iş sözleşmesini tek taraflı feshetmiş sayılır. Bu durumda işçi;
- Birikmiş tüm sezonların toplamı üzerinden Kıdem Tazminatı,
- Yasal bildirim sürelerine uyulmadıysa İhbar Tazminatı,
- Ödenmemişse fazla mesai, yıllık izin ve UBGT alacaklarını talep edebilir.
3. Kışın Başka İşyerinde Sigortalı Çalışmak
En çok korkulan konulardan biri budur. Sözleşmeniz sezon sonunda "askıya" alındığında, yani kış aylarında çalışmadığınız dönemde geçiminizi sağlamak için başka bir yerde sigortalı işe girmeniz tazminat hakkınızı yakmaz. Yargıtay, askı süresinde işçinin başka bir yerde çalışmasını sadakat borcuna aykırı bulmamaktadır.
Önemli İspat Kuralı!
İşveren mahkemede "Biz onu çağırdık ama kendi gelmedi (istifa etti)" diyebilir. Bu tuzağa düşmemek için sezon başında işverene "Yeni sezonda işe başlamaya hazırım" mesajı atmak veya noterden ihtarname çekmek ispat açısından hayat kurtarıcıdır.
4. Mevsimlik İşçilerde İşe İade Davası
Eğer toplam kıdeminiz (tüm sezonların toplamı) 6 ayı geçmişse ve çalıştığınız otel/işletme 30'dan fazla işçi çalıştırıyorsa, yeni sezonda çağrılmadığınız takdirde işe iade davası açma hakkınız bulunmaktadır.
Av. Hüseyin Ömer Özek
Muğla Barosu'na kayıtlı olup turizm ve havacılık sektöründeki işçi hakları konusunda uzmanlaşmıştır. Dalaman ve Fethiye ofisleri üzerinden hizmet vermektedir.
